1,7 Nie dał nam bowiem Bóg ducha bojaźni, ale mocy i miłości, i rozsądku.
1,8 Nie wstydź się więc świadectwa naszego Pana ani mnie, Jego więźnia, lecz znoś trudy dla Ewangelii, wspierany mocą Boga.
1,9 On nas wybawił i powołał świętym powołaniem, nie na podstawie naszych uczynków, ale zgodnie ze swoim postanowieniem i łaską, daną nam odwiecznie w Chrystusie Jezusie,
1,10 ukazaną zaś teraz, przez objawienie się naszego Zbawiciela, Chrystusa Jezusa, który zniszczył śmierć, a życie i nieśmiertelność rozświetlił przez Ewangelię.
2 List do Tymoteusza 1,7–10 (BE)
Łaska naszego Pana Jezusa Chrystusa, miłość Boga i społeczność Ducha Świętego niech będą z wami wszystkimi. Amen.
Drodzy, Bóg nie dał nam ducha bojaźni, ale mocy i miłości, i rozsądku.
To słowo dodaje odwagi, naprawdę umacnia. Odbieram je jako umocnienie także dla nas jako Kościoła, aby świętować głęboką więź między Gdańskiem/Sopotem a Bremą! Idźmy naprzód odważnie, serdecznie i z rozwagą! Cieszę się, że wykorzystujemy jubileusz naszego partnerstwa do wzajemnych spotkań i wymiany, a także do wspólnej modlitwy.
Tekst kazalny uświadamia nam, jaka postawa ducha charakteryzuje nas, chrześcijan. Być może nie zawsze jest ona czymś oczywistym. U nas, w Niemczech, wielu ludzi boi się obecnie przyszłości. Panuje głęboka niepewność. Może to brzmieć zaskakująco w kraju, w którym większości ludzi dobrze się żyje. A jednak jest wiele nieoczekiwanych sytuacji, obciążeń, kryzysów i zagrożeń, a ludzie na nie reagują.
Niektórzy chcą się odgrodzić i zamknąć w sobie. To tak, jakby chcieli żyć na bezludnej wyspie albo za grubymi murami zamku.
Nie można mieć ludziom za złe, że się boją. Oczywiście jest bardzo wiele rzeczy, które nas martwią. Jednak strach jest złym doradcą.
Lęk może sprawić, że stracimy głowę albo znieruchomiejemy z przerażenia. Może odebrać nam rozsądek i sprawić, że będziemy myśleć tylko o sobie. A wszędzie tam, gdzie strach bierze górę, życie już teraz znajduje się w cieniu śmierci.
Wierzę, że nasze spotkania i wzajemna wymiana mogą być dobrym lekarstwem na lęk. Kiedy młodsi i starsi ludzie spotykają się ze sobą, wspólnie się modlą i śpiewają, mogą tracić lęk i zyskiwać nadzieję. Jestem przekonany, że właśnie w naszych czasach ważne są spotkania ponad granicami państw. Wierzę, że możemy wiele wspólnie przeżyć i wiele się od siebie nauczyć.
Oczywiście są też tacy, którzy chcą ukryć swój lęk pod maską siły, którzy pozornie nie znają żadnych wątpliwości i gardzą każdą niepewnością i każdą słabością. Budzi to mój sceptycyzm. W jednym z wierszy Ericha Frieda czytamy:
„Nie wątp w tego, kto mówi ci, że się boi,
ale bój się tego, kto mówi ci,
że nie zna żadnych wątpliwości”.
Uczę się z tego, że powinniśmy słuchać ludzi, którzy mówią o swoim lęku, i być przy nich. I z pewnością dobrze jest zachować czujność, kiedy ludzie są nazbyt pewni siebie i sądzą, że tylko oni mają właściwe odpowiedzi na wszystkie pytania.
Przyjmuję to również samokrytycznie jako dobrą radę.
Gdzie leży źródło lęku? Przed rokiem podczas parady wojskowej w Pekinie dwóch potężnych przywódców państw rozmawiało ze sobą. Mikrofon był włączony i w ten sposób cały świat dowiedział się o ich rozmowie. Najwyraźniej rozmawiali o tym, w jaki sposób dzięki przeszczepom organów i terapiom odmładzającym mogliby osiągnąć życie wieczne. Kiedy o tym usłyszałem, byłem zdumiony. Co się za tym kryje? Musiałem pomyśleć o budowie piramid w starożytnym Egipcie. Jawią mi się one jako pomniki władzy i statusu. A jednocześnie jawią mi się jako świadectwa lęku i nadziei faraonów.
Można by powiedzieć, że jest to megalomania. Ale być może kryje się za tym po prostu strach przed śmiercią. I właściwie ci dwaj przywódcy pokazują, jak wielką władzę ma nad nimi śmierć. Dość często tacy władcy służą właśnie śmierci, przed którą chcą uciec. Tworzą dzieła, dzięki którym chcieliby się uwiecznić. Najczęściej powstają one kosztem życia wielu ludzi. Życie prowadzi ku śmierci, a lęk przed śmiercią już teraz wpływa na życie.
Ewangelia opowiada inną historię. Zaczyna się ona od śmierci, a kończy życiem. Jej początkiem jest śmierć Jezusa na krzyżu. Na początku stoi Jego cierpienie. Ale ono nie jest ostatnim słowem. Na końcu jest życie. O tym świadczy Ewangelia i tego doświadczali chrześcijanie wszystkich czasów: Jezus Chrystus żyje pośród nas. Jego zmartwychwstanie odebrało śmierci jej moc. Nie oznacza to, że dla chrześcijan nie ma już cierpienia i umierania. Wszyscy o tym wiemy. Ale już teraz jesteśmy powołani do życia, którego nic nie może oddzielić od Bożej miłości.
Jak żyje się życiem, które wychodzi z cienia śmierci i wkracza w światło zmartwychwstania? Myślę, że człowiek, którego Bóg obdarza swoim Duchem, utracił coś ze swojego lęku. Taka osoba zapewne odważniej idzie przez życie. Zyskała moc, miłość i rozsądek.
Kiedy myślę o tej odwadze do życia, przypominają mi się kobiety z ukraińskiego chóru Gloria w Bremie. Kobiety te pochodzą ze wszystkich części Ukrainy i uciekły przed wojną do Bremy. Dyrygentka chóru, Yana, mówi, że sama nie wpadłaby na pomysł założenia chóru. Po rozpoczęciu wojny i ucieczce miała tylko własne wielkie pragnienie, aby powrócić do życia. Jej lekarstwem była muzyka. Śpiew, jak mówi, zawsze ją ratował. Opowiada:
„Pewnego dnia śpiewałam ukraińskie pieśni ze 130 osobami w parafii św. Marka w Bremie i zrozumiałam, że ludzie mają bardzo wiele do powiedzenia. Każdy ma swój własny ból, który można leczyć poprzez śpiew”.
Kiedy te kobiety śpiewają o miłości do życia, o wolności i wielbią Boga, wybrzmiewa w tym bardzo wiele emocji: ból, smutek, ale także nieposkromiona nadzieja i odwaga do życia.
Nie, naprawdę nie wstydzą się Ewangelii. Przeciwnie, swoją odwagą zarażają innych.
Tak pisze już Apostoł: „Nie wstydź się więc świadectwa naszego Pana ani mnie” (w. 8). A przecież wydaje się, że także z nim samym i ze sprawą, której służy, nie dzieje się najlepiej. Ostatecznie siedzi przecież w więzieniu. I czy nie byli zagrożeni wszyscy, którzy w tych niebezpiecznych czasach powoływali się na Ewangelię i odważali się zabierać głos? A jednak pisze on o mocy, o mocy Ewangelii. I wyraźnie przypomina wspólnocie, jakiego ducha i jakie dary otrzymała od Boga.
Apostoł mógłby napisać również o muzyce. Jak wielka moc tkwi w muzyce, we wspólnym wielbieniu Boga, czy to przy dźwięku instrumentów dętych, czy poprzez śpiew, z pewnością wielu z nas tutaj potrafi zrozumieć. We wspólnym muzykowaniu tkwi głęboka radość, a także wielkie pocieszenie. Jak piękna była Wasza czerwcowa wizyta w Bremie, weekend pełen muzyki z chórem Gloria Dei, instrumentami dętymi i organami! Jak pięknie jest teraz być tutaj!
Moc, o której jest tutaj mowa, z pewnością nie jest pancerzem chroniącym przed cierpieniem. Najwyraźniej jest siłą, która pomaga nawet w bólu nie utracić ufności. „Wystarczy ci Mojej łaski. Moc bowiem w słabości się doskonali” (2 Kor 12,9). Te słowa Paweł słyszy od Chrystusa.
O tego rodzaju mocy przeczytałem kilka zdań u autora Jörga Zinka, które dają mi do myślenia. Pisze on:
„Być może to, co najważniejsze, wcale nie polega na tym, abyśmy pytali: Ile masz siły? Lecz: Ile siły wychodzi od ciebie? I jest w tym coś niezwykłego: wydaje się, że tam, gdzie jest prawdziwa siła słabych, siły jest wprawdzie najmniej, ale stamtąd wychodzi jej najwięcej. Siła jest sprawą wiary. Nie jest cechą ani czymś, co posiadamy, lecz czymś, co do nas przychodzi i od nas wychodzi”.
Jak wspaniale byłoby, gdybym nie musiał już z lękiem spoglądać na granice mojego życia, gdybym nie chciał zatrzymywać czasu, który przecieka mi przez palce. Byłaby to wielka wolność. Jeżeli nie patrzę ciągle z lękiem wyłącznie na siebie, mogę dostrzec moich bliźnich. Jeżeli lęk nie mąci moich myśli, jestem wolny, aby używać mojego rozumu dla dobra.
Nie musimy być ani nieśmiertelnymi bogami, ani nie musimy wstydzić się naszego człowieczeństwa. Bóg dał nam bowiem swojego Ducha. Bóg nas wybawił i powołał. Także nasza wiara jest dziełem Boga, a nie czymś, co musimy sami wytworzyć. Jest darem i łaską. Tak jak powietrze, którym oddycham, ziemia, która mnie niesie, i ludzie, którzy stoją u mojego boku.
To, że możemy wspólnie sprawować nabożeństwa, przeżywam jako wspaniały dar. Wasza czerwcowa wizyta w Bremie była radością! I podobnie odbieram to, że niedawno przyjęliście tutaj młodzież z bremeńskich parafii wraz z pastorem Klimmem, a teraz możemy wspólnie świętować.
Pragnę, aby ta więź nadal nabierała kształtu. Ufajmy, że Duch Boży nas prowadzi i obdarza nas mocą, miłością i rozsądkiem. Amen.
A pokój Boży, który przewyższa wszelki rozum, niech strzeże waszych serc i myśli w Jezusie Chrystusie, naszym Panu. Amen.