We wtorek, 12 maja 2026 roku, sala na plebanii Parafii Ewangelicko-Augsburskiej w Sopocie wypełniła się po brzegi uczestnikami spotkania zorganizowanego przez Gdański Oddział Polskiego Towarzystwa Ewangelickiego. Zainteresowanie tematem okazało się bardzo duże, co pokazało, że historia Mennonitów na Żuławach wciąż budzi ciekawość i skłania do rozmowy o dziedzictwie regionu.
Spotkanie rozpoczął Proboszcz Parafii, który powitał wszystkich zgromadzonych w sali przy ul. Kościuszki 51. Następnie głos zabrała Prezes Gdańskiego Oddziału PTEw, p. Magdalena Sacha, przedstawiając prelegenta – Łukasza Kępskiego, historyka, edukatora i muzealnika związanego z Muzeum Stutthof w Sztutowie oraz Muzeum Żuławskim w Nowym Dworze Gdańskim.
Wykład zatytułowany „Mennonici na Żuławach” pozwolił uczestnikom spojrzeć na historię tej wspólnoty w szerokim kontekście. Prelegent przypomniał, że Mennonici zaczęli pojawiać się na Żuławach od połowy XVI wieku i przez swoją pracę, gospodarowanie na podmokłych terenach delty Wisły oraz charakterystyczny sposób życia trwale wpisali się w krajobraz kulturowy regionu. W czasie spotkania mowa była między innymi o melioracji, zagrodach olenderskich, przydomowych sadach, serowarstwie, a także o prostocie życia kojarzonej z tą wspólnotą. Nie zabrakło jednak również pytań trudniejszych, dotyczących mniej znanych i bardziej złożonych kart historii, w tym kwestii pacyfizmu i tego, czy obraz Mennonitów bywa dziś zbyt uproszczony.
Na zakończenie podziękowano Łukaszowi Kępskiemu za interesujące i wielowymiarowe przedstawienie tematu. Po części wykładowej organizatorzy zaprosili wszystkich uczestników na kawę i ciastko. Była to okazja do dalszych rozmów, zadawania pytań związanych z tematem spotkania, ale także do mniej formalnej wymiany refleksji i doświadczeń.
Spotkanie pokazało, że historia lokalna, zwłaszcza opowiedziana w sposób żywy i kompetentny, potrafi zgromadzić szerokie grono słuchaczy i stać się punktem wyjścia do rozmowy nie tylko o przeszłości Żuław, lecz także o pamięci, tożsamości i wielokulturowym dziedzictwie Pomorza.
