W poniedziałek 1 czerwca 2026 r. w Sali Mieszczańskiej Ratusza Staromiejskiego w Toruniu odbyło się Colloquium Charitativum Novum – międzynarodowe spotkanie przedstawicieli Kościołów chrześcijańskich, świata nauki, dyplomacji, polityki i życia publicznego. Wydarzenie nawiązywało do historycznego Colloquium Charitativum z 1645 r., czyli „braterskiej rozmowy” katolików, luteran i kalwinistów, która odbyła się właśnie w toruńskim Ratuszu Staromiejskim.
Tegoroczna edycja odbyła się pod hasłem „De pace” – „O pokoju”. Gospodarzami spotkania byli marszałek województwa kujawsko-pomorskiego Piotr Całbecki oraz prymas Polski abp Wojciech Polak.
W programie znalazł się wykład inauguracyjny prof. Marty Cartabii, przewodniczącej Komisji Weneckiej, a także wystąpienia przedstawicieli świata nauki, prawa, dyplomacji i Kościołów. W części „Głosy Kościołów” wystąpił bp prof. Marcin Hintz, biskup Diecezji Pomorsko-Wielkopolskiej Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego w RP. Obok niego głos zabrali bp prof. Damaskinos oraz kard. prof. Grzegorz Ryś.
W swoim wystąpieniu bp Hintz przypomniał, że historyczne Colloquium Charitativum gromadziło przedstawicieli trzech tradycji: katolickiej, luterańskiej i reformowanej. Współczesne spotkanie, choć odbywało się w innym kontekście, również było próbą rozmowy ponad podziałami – tym razem wokół pytania o pokój.
Biskup odwołał się do biblijnych pojęć pokoju: greckiego eirene, hebrajskiego szalom i łacińskiego pax. Przywołał słowa Jezusa z Kazania na Górze: „Błogosławieni pokój czyniący”, wskazując, że pokój nie jest tylko stanem, którego się pragnie, lecz rzeczywistością, którą trzeba budować i krzewić.
Ważnym elementem wystąpienia była refleksja nad przejściem od tradycyjnej koncepcji wojny sprawiedliwej do ewangelickiej i ekumenicznej refleksji nad pokojem sprawiedliwym. Bp Hintz podkreślił, że zadaniem Kościołów nie jest usprawiedliwianie wojny, ale tworzenie warunków sprawiedliwego pokoju: w domu, w Kościele, w państwie i w relacjach między narodami.
Odnosząc się do wojny w Ukrainie, biskup przypomniał luterańskie wezwanie do budowania pokoju, który nie będzie oparty na odwecie ani pogłębianiu podziałów, lecz na sprawiedliwości, odpowiedzialności i odbudowie relacji. Przywołał również słowa sekretarz generalnej Światowej Federacji Luterańskiej, ks. Anne Burghardt: „Być luteraninem to znaczy być ekumenicznym”.
Colloquium Charitativum Novum pokazało, że toruńska tradycja rozmowy sprzed niemal czterech stuleci pozostaje żywa. Dla Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego udział w tym wydarzeniu był przypomnieniem, że luteranie byli uczestnikami historycznego Colloquium, a dziś pozostają współodpowiedzialni za dialog ekumeniczny, świadectwo Ewangelii i budowanie pokoju sprawiedliwego.
Transmisja online z tego wydarzenia odbywała się na oficjalnym profilu Województwa Kujawsko-Pomorskiego na YouTube i można ją obejrzeć klikając w ten link (wystąpienie bp Hintza od 3:37:56 do 3:45:45).
Tekst: ks. Grzegorz Fryda
Zdjęcia: Agnieszka Bielecka (UM Toruń), Monika Dejenko-Białkowska (UMK w Toruniu)